Sprawdź, czy cierpisz na wypalenie zawodowe

Na samą myśl o pracy czujesz ściskanie w dołku i przyspieszone bicie serca? Jesteś  ciągle zmęczony, rano budzisz się wyzuty z wszelkiej energii i z podkrążonymi oczami? Z niecierpliwością wyczekujesz weekendu, ale nie możesz cieszyć się nim w pełni, ponieważ wraz ze zbliżającym się poniedziałkiem odczuwasz coraz większe poddenerwowanie?  Jako Doradcy ds. Kariery Corson.pl – Doradztwo w Karierze często spotykamy się z Klientami, którzy w ten sposób relacjonują swój brak satysfakcji z obecnie wykonywanej pracy. Taki brak satysfakcji może być elementem szerszego problemu, jakim jest syndrom wypalenia zawodowego.

Jak donoszą badania, wypalenie zawodowe dotyczy w Polsce aż 27% przedstawicieli służb społecznych (Wilczek-Rużyczka, 2014), jednak biorąc pod uwagę, iż dotyka ono również reprezentantów innych zawodów, osób dotkniętych wypaleniem jest znacznie więcej. Obecnie największą wiedzę o wypaleniu możemy czerpać dzięki wielowymiarowej, trójfazowej koncepcji amerykańskich psycholog Christiny Maslach i Susan E. Jackson (Maslach, Jackson, 1981) oraz rozszerzeniu ich teorii autorstwa włoskiego psychologa Massimo Santinello (Santinello, 2014). Zjawisko to jest konsekwencją długotrwałego stresu zawodowego, wynikającego z niedopasowania między pracownikiem a właściwościami i wymaganiami pracy.

Sprawdź, czy cierpisz na wypalenie zawodowe

Wypalenie zawodowe łączy się z doświadczaniem wielu niepożądanych objawów i zachowań, które można pogrupować w cztery kategorie: emocjonalne wyczerpanie, depersonalizacja, obniżone poczucie osiągnięć osobistych oraz rozczarowanie. Zobacz, czy rozpoznajesz u siebie któreś z wymienionych objawów:

Emocjonalne wyczerpanie

Odczuwasz zmęczenie i brak satysfakcji zawodowej, rano brak Ci siły i energii, aby rozpocząć nowy dzień pracy, masz problem ze zmobilizowaniem się, aby podołać kolejnym obowiązkom, które wydają się wymagać coraz więcej wysiłku fizycznego i psychicznego.

Depersonalizacja

Obniżeniu ulega jakość relacji ze współpracownikami oraz klientami czy pacjentami, o ile kontakt z nimi jest elementem wykonywanego przez Ciebie zawodu. Możesz wykazywać mniejsze zaangażowanie w relacjach, czuć niechęć i negatywne emocje.

Obniżone poczucie osiągnięć osobistych

Twoja praca wydaje Ci się bezwartościowa lub pozbawiona sensu, nie umiesz cieszyć się lub nie dostrzegasz własnych sukcesów, zamiast tego przeżywasz silnie każde niepowodzenie i tworzysz w sobie przekonanie o niewystarczającej kompetencji własnej.

Rozczarowanie

Myśląc o pracy, masz poczucie rozczarowania i zawiedzionych ambicji, braku rozwoju i stagnacji, tj. pozostawania wciąż w tym samym miejscu (Maslach, Jackson, 1981; Santinello, 2014).

Skutki wypalenia zawodowego

Wypalenie zawodowe wiąże się z wieloma negatywnymi skutkami, które możesz odczuwać w kilku ważnych sferach swojego życia:

Samopoczucie fizyczne i psychiczne

Są to m. in. dolegliwości fizyczne, bóle głowy i mięśni, problemy ze snem, zaburzenia apetytu, poczucie smutku, lęku i niepokoju, poczucie winy, depresja czy dystymia – łagodniejsza forma depresji (Leiter, Maslach, 2001; Mohren i wsp., 2003; Sonnenschein i wsp., 2007; Wilczek-Rużyczka, 2014).

Sfera zawodowa

Możesz wykonywać swoje obowiązki gorzej niż zwykle lub wkładać w nie mniej wysiłku, pojawiają się absencja i częstsze zwolnienia chorobowe, co skutkuje również większymi kosztami dla pracodawcy (Jakubowska-Winecka, 2007; Maslach, Schaufeli, Leiter, 2001; Swider, Zimmerman, 2010; Wilczek-Rużyczka, 2014).

Życie rodzinne

Napięcie i problemy związane z pracą często negatywnie wpływają również na życie rodzinne – wg badań Jakcson i Maslach (Jackson, Maslach, 1982), wypaleni policjanci przejawiają więcej złości oraz wykazują niższy poziom satysfakcji i zaangażowania w związku małżeńskim niż ich nie wypaleni koledzy. 

Wypalenie zawodowe Cię dotyczy? Działaj!

Jeżeli czujesz, że problem wypalenia zawodowego może dotyczyć również Ciebie, warto zastanowić się, co robić, aby temu zaradzić.

Rozwijaj siebie

Psychologowie wskazują, iż w przeciwdziałaniu wypaleniu zawodowemu korzystne jest rozwijanie własnych zasobów, np. praca nad rozpoznawaniem swoich emocji i przeżyć wewnętrznych, nabywanie nowych umiejętności radzenia sobie ze stresem czy rozwijanie kompetencji interpersonalnych. Rób to samodzielnie lub rozejrzyj się za szkoleniami lub warsztatami o takiej tematyce w swojej okolicy (Jakubowska-Winecka, 2007; Maslach, Schaufeli, Leiter, 2001; Wilczek-Rużyczka, 2014).  Jako Eksperci Corson.pl – Doradztwo w Karierze często polecamy naszym Klientom takie działania, wychodząc z założenia, że czując się lepiej ze sobą,  będziemy lepiej czuli się również w środowisku zawodowym.

Szukaj wsparcia

Nie wahaj się również szukać wsparcia merytorycznego lub psychicznego w otoczeniu zawodowym lub wśród rodziny i przyjaciół – wsparcie społeczne znacznie redukuje poziom i skutki odczuwanego stresu (Ratajczak, 1994; Viswesvaran, Sanchez, Fisher, 1999).

Działaj w środowisku pracy

Jeżeli charakterystyka wykonywanej przez Ciebie pracy na to pozwala, sięgnij po tzw. job crafting, czyli modelowanie środowiska pracy według własnych potrzeb w celu pielęgnowania zaangażowania i satysfakcji zawodowej. W ramach job craftingu możesz modyfikować czas poświęcany na poszczególne zadania lub poszukiwać różnych sposobów wykonywania obowiązków tak, aby znaleźć ten przynoszący Ci najwięcej przyjemności (Bakker, Costa, 2014).

Zadbaj o własne kompetencje

Warto również zadbać o własny rozwój zawodowy, poszerzanie własnych kwalifikacji na kursach i szkoleniach. Pozwoli to podbudować nie tylko Twoją samoocenę i poczucie kompetencji, ale również otworzy więcej możliwości i zwiększy szanse w przypadku poszukiwania nowej pracy.

Brak satysfakcji zawodowej może, aczkolwiek nie musi oznaczać wypalenia, warto jednak obserwować siebie, aby dostrzegać jego wczesne objawy i przeciwdziałać rozwojowi pełnego syndromu. Jako Eksperci Corson.pl, pomagamy Klientom będącym na rozdrożu swojej drogi zawodowej – świadczymy kompleksowe usługi z zakresu przygotowania CV i listów motywacyjnych, doradztwa i diagnozy kompetencji zawodowych.

Ewa Karpińska
Psycholog
Konsultantka Corson.pl – Doradztwo w Karierze

LITERATURA:

Bakker, A. B., Costa, P. L. (2014). Chronic job burnout and daily functioning: a theoretical analysis. Burnout Research, 1(3), 112-119.

Jackson, S. E., Maslach, C. (1982). After-effects of job-related stress: families as victims. Journal of Occupational Behaviour, 3, 63-77.

Jakubowska-Winecka, A. (2007). Zespół wypalenia zawodowego. W: A. Jakubowska- -Winecka, D. Włodarczyk (red.), Psychologia w praktyce medycznej (s. 167-178). Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.

Leiter, M. P., Maslach, C. (2001). Burnout and health. W: A. Baum, T. A. Revenson, J. E. Singer (red.), Handbook of health psychology (s. 415-426). Mahwah: Lawrence Erlbaum Associates Publisher.

Maslach, C., Jackson, S. E. (1981). The measurement of experienced burnout. Journal of Occupational Behaviour, 2, 99-113.

Maslach, C., Schaufeli W. B., Leiter, M. P. (2001). Job burnout. Annual Review of Psychology, 52, 397-422.

Mohren, D. C. L., Swaen, G. M. H., Kant, I., van Amelsvoort, L. G. P. M., Borm, P. J. A., Galama, J. M. D. (2003). Common infections and the role of burnout in a Dutch working population. Journal of Psychosomatic Research, 55, 201–208.

Ratajczak, Z. (1994). Wsparcie społeczne w środowisku pracy a stres i jego skutki zdrowotne. W: Z. Ratajczak (red). Psychologiczne problemy funkcjonowania człowieka w sytuacji pracy 11 (20). Psychologiczna problematyka wsparcia społecznego i pomocy (s. 57-79). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Santinello, M. (2014). Kwestionariusz Wypalenia Zawodowego Link. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

Sonnenschein, M., Sorbi, M. J., Van Doornen, L. J. P., Schaufeli, W. B., Maas, C. J. (2007). Electronic diary evidence on energy erosion in clinical burnout. Journal of Occupational Health Psychology, 12, 402-413.

Swider, B. W., Zimmerman, R. D. (2010). Born to burnout: a meta-analytic path model of personality, job burnout, and work outcomes. Journal of Vocational Behavior, 76, 487-506.

Viswesvaran, C., Sanchez, J. I., Fisher, J. (1999). The role of social support in the process of work stress: a meta-analysis. Journal of Vocational Behavior 54, 314-334.

Wilczek-Rużyczka, E. (2014). Wypalenie zawodowe pracowników medycznych. Warszawa: Wolters Kluwer Polska.


Bądź pierwszy, który skomentuje “Sprawdź, czy cierpisz na wypalenie zawodowe”